Another ‘Rough guide..’

Afgelopen week was er in Lochem de Duurzaamheidsdag van de regio Stedendriehoek. Niks bijzonders zou je zeggen, maar dat is toch echt anders. Niet alleen deugde het programma, ook het aantal deelnemers, hun ambities en de sfeer deugden. Misschien wel meer dan dat. Naar mijn inschatting kwamen zo’n 500-600 belangstellenden naar het Staring College om deel te nemen aan verschillende workshops en ‘s avonds te luisteren naar inleidingen van oud-minister Jacqueline Cramer en duurzaamheidsondernemer Ruud Koornstra.
Maar de echte vraag is natuurlijk: ‘wat was er nou zo bijzonder?’ Dat zit vooral in de energie die sprak uit de bijeenkomst. De energie in de samenleving kwam naar boven, liet zich voelen en er werd afspraak na afspraak gemaakt om tot handelen over te gaan. “Lochem Energie” is het lokale energiebedrijf dat snel wint aan vertrouwen in de stad en het land. Boeren worden energieproducent en ook de burgers schrikken daar niet voor terug. Intussen kwam Berkelmilieu (Circulus/afval) ook nog even vertellen dat zij de omslag van afval naar grondstoffen stevig inzetten. Uiteindelijk rest er nog maar een kilo of 10 werkelijk onbruikbaar afval van iedere burger: de rest komt als grondstof terug in het productiesysteem.

De energieke samenleving is al gesignaleerd in dit rapport van het Planbureau voor de Leefomgeing, maar krijgt in Lochem en de Stedendriehoek daadwerkelijk gestalte. Klagen, wachten of roepen, is niet meer van deze tijd, zo toont de energie in Lochem aan: burger, ondernemer en bestuurders gaan samen werken aan realisering van doelen: doen is het motto.

Dat leeft in Lochem en de gemeente Lochem heeft een goede weg gevonden om er mee om te gaan: vertrouw in de competenties van de initiatiefnemers, vertrouw op de kwaliteit van ondernemers en geef support waar nodig. Dat is iets anders dan plannen maken als gemeente en de burger mee zien te krijgen. Nu is het vooral de uitdaging neerleggen bij de samenleving, de eerste ontmoetingen faciliteren en vervolgens goed luisteren en handelen ter ondersteuning waar nodig. De kern van wat we tegenwoordig klimaat 2.0 noemen.

Voor een overzicht van de workshops die er gegeven zijn (en de inhoud) zie de website van de dag van de duurzaamheid 2012. Daar tref je ook mijn samenvatting en signaleringen over de middagbijeenkomst aan: hier.

Intussen is het niet specifiek voor Lochem, noch voor Texel, Haarlem, Tilburg, Wageningen en vele vele andere plaatsen in Nederland. Dit weekend werd ik via twitter attent gemaakt op de ontwikkeling in het United Kingdom. In dat artikel in de Guardian wordt gesproken over de ‘The Rough Guide to Community Energy’ waarin een goede analyse wordt gegeven over de wenselijkheid, mogelijkheden en ideeen over decentrale energie opwekking. Natuurlijk specifiek voor de Britse context, maar toch een leerzaam document.

Overigens was de inleiding van Jacqueline Cramer zeer de moeite waard en onderschreef zij de waarde van lokale initiatieven in een wereld waar klimaatvraagstukken worden gekenmerkt door complexiteit en verschillen in belangen. Ruud Koornstra wist niet alleen de lachers op zijn hand te krijgen, maar liet ook op indrukwekkende wijze zien dat ondernemen met een beetje risico en vooral veel doorzettingsvermogen tot prachtige resultaten kan leiden. Hij wist zelfs te vertellen dat veel van de nieuwe ontwikkelingen een basis in Lochem hebben, zoals de eerste elektrische auto’s in Nederland (gemaakt door Willem van der Kooij). De eerste LED-lampen komen uit een schuur in Eefde. Kortom, nooit denkekn dat innovaties alleen maa uit grote laboratoria komen, die komen veel vaker uit mensen met een idee en het lef om er mee aan de gang te gaan.

Zo’n avond laat zien dat de kracht van de samenleving onweerstaandbaar is!